Groeiende belangstelling voor zakendoen zonder geld in tijden van crisis
Nu de financiële crisis doordringt in de reële economie groeit de belangstelling voor alternatieve handelsvormen. Moderne ruilhandel en barter systemen worden aantrekkelijker als het vertrouwen in banken daalt en de kredietfaciliteiten voor ondernemers afnemen. De laatste stoel was dan ook bezet tijdens een discussie avond over monetaire alternatieven in cultureel politiek debat centrum De Balie in Amsterdam.
Crisis
De organisatoren waren verrast door de grote belangstelling voor een avond waarop gerenommeerde deskundigen stil staan bij de crisis en de rol die alternatieve monetaire systemen bij een oplossing kunnen spelen. Niemand lijkt er in de balie aan te twijfelen dat de diepere oorzaak van de huidige malaise gevonden wordt in het fundament van ons economisch systeem. De handel in geld is een abstract spel geworden. Het gegoochel met leningen, kredieten en beurskoersen staat steeds verder af van de reële waarde van goederen en diensten. Dat systeem maakt een crisis onvermijdelijk zeggen deskundigen. Een crisis die nog maar net begonnen is zegt Magrit Kennedy in de Balie. Professor Kennedy verdiept zich al jaren in monetaire systemen en schreef ondermeer het gezaghebbende boek ‘Inflation Free Money’. We moeten ons voorbereiden op een tweede golf in deze crisis, voorspelt Kennedy. Over een jaar of twee zal blijken dat het kunstmatig, met overheidssteun op de been houden van banken geen oplossing is. Met lapmiddelen wordt geprobeerd het monetaire bouwwerk in evenwicht te houden terwijl het echte probleem het systeem zelf is. Hoog tijd dus om ons voor te bereiden op een andere manier van uitwisseling van goederen en diensten aldus Margrit Kennedy.
Complementaire valuta
In de Balie blijkt dat er legio goed werkende alternatieven zijn voor de traditionele geldeconomie. Netwerken van consumenten en bedrijven die diensten en goederen ruilen zonder dat er geld aan te pas komt. De waarde van een dienst wordt binnen het netwerk vastgesteld en afgerekend in een eigen waarde eenheid ter vervanging van het officiële betaalmiddel. Vaak gaat het om kleine idealistische regionale netwerken die LET’s, Local Exchange and Trade systems, genoemd worden. Soms gaat het ook om grotere commercieel georganiseerde netwerken waar voornamelijk bedrijven aan deelnemen. In Zwitserland is het ruilsysteem onder de naam WIR, Wirtshaftsring, een geaccepteerd onderdeel van de gewone economie. Het WIR BANk systeem waarin bedrijven goederen en diensten ruilen of barteren blijkt een stabiliserende invloed te hebben op de geldeconomie. In tijden van economische voorspoed krimpt het WIR BanK systeem en maakt iedereen gebruik van het gewone geldsysteem.
In tijden van economische malaise groeit het aantal WIR transacties en blijven de economische activiteit en welvaart op pijl. Ook in Nederland bestaan dergelijke Netwerken van bedrijven die gebruik maken van alternatieve betalingssystemen.
TradeXchange
Een goed voorbeeld van een netwerk dat al jaren volgens de WIR methode werkt is TradeXchange. TradeXchange vormt een internationaal netwerk van honderden zeer uiteenlopende bedrijven die met elkaar handelen in de Trade euro. Bedrijven die lid worden van het netwerk krijgen een rekening courant, een bestedingskaart, een rentevrij krediet en toegang tot de deelnemerslijst. Het krediet is gebaseerd op toekomstige verkopen en maakt het mogelijk onmiddellijk na toetreding transacties uit te voeren. Via internet en met de bestedingskaart worden kleine en grote diensten en goederen met veel succes uitgewisseld. Het systeem is gebaseerd op vertrouwen vertelt directeur Therecia Venema. Het creëren van dat vertrouwen is het moeilijkste aan zo’n netwerk. Maar het blijkt te werken; het netwerk heeft een miljoenen omzet en we hebben honderden enthousiaste deelnemers. Bijkomend voordeel van het systeem is dat je via het netwerk gemakkelijk in contact komt met nieuwe klanten, het netwerk geeft vertrouwen. De kracht van het netwerk zit in de diversiteit zegt Venema. Bij TradeXchange zijn de meest uiteenlopende branches vertegenwoordigd. Je vindt er bloemisterijen maar ook een bedrijf dat in aanhangwagens doet en een notariskantoor. Iedere dag breidt het netwerk zich uit en wordt het daarmee voor alle deelnemers waardevoller.Venema verwacht dat het netwerk de komende jaren nog flink zal groeien en een steeds belangrijker rol zal gaan spelen zeker in tijden van economische tegenwind.
